AD блогт тавтай морил

Vitaminjuulaltiin bichlegiig unshaad ene sedveer bichiheer genet shiidsen yum.


   Хэт улс төржилтийн хажуугаар хармаа түнтийлгэх хүсэлд хэт автсан жижиг бизнесүүд ихсэж байх шиг. Үндэсний үйлдвэрлэл хэмээх цаасан малгайг хэлтгий тавьсан хэдэн нөхөд хөгжлийнхөө замд хөлөө жигдрүүлж чадаагүй байгаа бусдыгаа худлаа уруу татахаа одоо зогсоо. Та нарыг бодьё гэхээр ходоод өвдөөд байна. Юм үйлдвэрлэх гэж байгаа бол эхлээд намайг, наагуур чинь байгаа олон арван хүнийг бод. Бид юу хүсэж байна түүнийг л хийгээд өг л дөө.
     Монголчууд хүнснийхээ хэрэгцээний бүтээгдэхүүний бараг 80 гаруй хувийг гаднаас импортлодог. Үүнийг бүтээгдэхүүний төрөлд нь шилжүүлвэл бараг 99 хувь болох байлгүй. Гэхдээ мэдээж импортын бараа 100% чанартай байх нь бас юу л бол. Ялангуяа урд хөршийн увайгүй луйварчдын зарим бараа алж ч мэднэ. Уг нь зах зээл үүнийг өөрөө зохицуулдаг гээд тэр зохицуулах системийг нь эдийн засагт “Далд гар” хэмээн нэрийдсэн байдаг. Гэвч манайд “ил” гарах олон гар энэ тэндээс хүчээр зохицуулах гээд байх юм. Саяхны нэг сонин дээр дайны дараа Япончууд 9000 гаруй хүнсний /яг тоог нь санахгүй байна/ бүтээгдэхүүнийг төрөөс хянаж зохицуулдаг байсан бол 1952 он гэхэд 9 гол бүтээгдэхүүнийг л төрөөс зохицуулдаг болсон гэж бичсэн байсныг санаж байна. Тэгтэл манайхан, магадгүй Тэрбишдагва гэдэг сайдын хамаатан аль эсвэл нутгийн үгүй бол намынх нь талын этгээд бол тэр танил талаа ашиглаад өөрийн үйлдвэрлэж байгаа хэдэн юмаа үнэ хүргэх зорилгоор лобби хийж байгаад өрсөлдөгч болсон гадны чанартай бүтээгдэхүүнд гаалийн “өндөөр” татвар тогтоолгочих санаатай Засгийн Газар царайчлаад, үүнийг нь дагаад өөрийнхөө үнийг өсгөх увайгүй бодлыг тээгээд л явах юм. Энд “өрсөлдөөн” хэмээх гол ойлголт, эдийн засгийн өсөлт, хөгжлийн түлхүүр болсон гол зарчим хаашаа орсон нь мэдэгдэхгүй алга болгох, урвуулах ухаанд илбэдүүлээд байх шиг.
    Гэтэл яг үнэндээ “яс юман дээр” Тэрбишдагва сайд найзынхаа хийсэн тэр үндэсний үйлдвэрлэлийн гэх бүтээгдэхүүнийг өөрөө иддэг ч юмуу даа мэдэхгүй. Дэмжсэн царай гаргаад өөрөө Герман бараа хэрэглээд л явж байгаа гэдэгт мөрийцөхөд бэлэн байна.
    Ойрын жишээ авъя. Өндөг гэж нэг сайхан хүнс байдаг. Хамгийн тэжээллэг, хамгийн элбэг, бас агуулах амин дэмтэй нь харьцуулбал хямддаа орох эд. Дэлхийн эрүүл мэндийн байгууллагаас уриалсан “Ядуу буурай орны иргэд өдөр бүр өндөг идэж байх” уриалгыг сонсвол энэ их үнэ цэнэтэй эд бололтой. Тэгэхээр нь би түүнийг “НҮБ-ын элч хүнс” хэмээн нэрийдээд байгаа. Манайд нэлээд хэдэн тахианы аж ахуй байдаг юм билээ. Харин Оросоос өндөг импортлохыг зөвшөөрдөг юм байна. Би нэлээд хэдэн жилийн өмнөөс НВЦ гээд орос өндөгийг хэрэглэж байгаа. Сүүлийн үед нэг тасрааä л, бас үнэ нь нэмэгдээд байгаа ч би чанарыг нь бодоод аваад л байгаа. Гэтэл сонинд бас нэг зүйл гарсан байна билээ. Өндөгний импортын татварыг нэмүүлэхээр монгол өндөг үйлдвэрлэгчид үзэж тарж байгаа гэнэ ээ. Энэ буруу. Саяхан сарын өмнө Орос өндөгнийхөн оросод өндөгний үнэ нэмэгдсэн учраас импортын өндөгний үнэ нэмэгдлээ гээд 180 төг байсан өндөг 200 болсон. Тэгэхээр нь би одоо монгол өндөг нэлээд борлогдох юм байна даа гэж бодож байтал нөгөө гайхлууд дагаад л нэмчихлээ. Нэмэх шалтгаан шууд утгаараа байхгүй бөгөөд ганцхан шалтгаан бол зах зээлийн хуулиар эрэлт байгаа учир нэмсэн гэх байх. Харин одоо тэгээд ханахгүй орос өндөгний гаалийн татварыг нэмүүлээд дахиад л дагаад монгол өндөгнийхөө үнийг нэмэх үү. Одоо ингэж тэнэгтэхээ зогсоо. Ингэж байхаар орос өндөг шиг чанартай өндөг яаж үйлдвэрлэх вэ гэж бод л доо. Технологи, аргад нь суралц л даа. Ядаж өндгөө угааж байгаад худалдаад сурчих. Тэгээд чанартай болохоор нь чаддаг юм бол орос өндөгнөөс үнэтэй зар л даа. Авъя.
    Цэвэр өрсөлдөөнөөс чанар төрдөг юм. Харин ийм увайгүй үйлдлээс бол эрлийз л юм гарна даа. Би тиймээс итгэхгүй байна. Ноднин шувууны ханиад гээд орос өндөг бараг 6 сар тасрахад Үндэсний үйлдвэрлэгч хэд өндгөө бараг 300 хүргэж зарсанаа санаж л байгаа байх.
   Харин ч өрсөлдөөний үр дүнд чанар нэмэгдэж, үнэ буурдаг нь зах зээлийн хууль байх ёстой. Үгүй ядаж өндөг хэрэглэхгүй байгаа хэсгийг хэрэглээд сургах талаар хичээцгэе л дээ. Ямар тамхи татуулж сургах гэж байгаа биш, бүх нийтийг витаминжуулахад яагаад болохгүй гэж. Манай хүн амын 8-хан хувь нь л өндөг хэрэглэдэг юм байна лээ ш дээ. Үлдсэн 92% нь бас чанартай, тэжээллэг өндөг идэх эрхтэй ш дээ.
    Тиймээс Монголчуудаа цөмөөрөө чанартай юм хэрэглье. Энэ бол бидний амьдралын баталгаа. Энэ чинь бидний үндсэн эрх шүү дээ. Тиймээс үйлдвэрлэгчдээ та нар хэрэглэгч бидний нүдэн дээр өрсөлд.  Чаддаг юм бол чанартай хийгээд үнэтэй зар л даа. Авъя гэж хэлмээр байна. “Чанаргүй 2-оос чанартай нэг” гэдэг үг байдаг байхаа. Бас “харамч хүн хоёр төлдөг” ч гэдэг үг бий.